Luật giàu sớm
· Minh Trương
Ai cũng muốn giàu, nhưng cái giàu thường đến khá muộn. Khi cha mẹ đã già, khi bản thân không còn sức trẻ để tận hưởng, khi trong mình đã có quá nhiều trách nhiệm.
Vậy nên nhiều người trẻ đầy khát vọng muốn giàu sớm. Nhưng làm thế nào?
Không có công thức nào đảm bảo bạn sẽ giàu. Nhưng nếu mục tiêu là xây dựng tài sản khi còn trẻ, đây là 8 nguyên tắc cần biết càng sớm càng tốt.
1. Đừng chạy theo tiền nhanh
Ở tuổi 18-30, rất dễ có cảm giác mình đang chậm hơn người khác. Lướt mạng một vòng thấy người bằng tuổi kiếm vài chục triệu/tháng, mở business, mua nhà,…. Thế là mình cũng bắt đầu sốt ruột, cái gì thấy kiếm được tiền nhanh cũng muốn thử, làm cái này vài hôm hôm sau lại chuyển sang cái khác.
Thử nghiệm cái mới không có gì là sai. Nhưng nếu cứ chạy theo 'cơ hội kiếm tiền nhanh nhất', bạn sẽ chẳng gắn bó với cái gì đủ lâu để thấy nó tạo ra giá trị.
Vậy nên thay vì tìm “Cái gì kiếm tiền nhanh nhất?”, hãy hỏi: “Cái gì mình có thể bắt đầu từ hôm nay mà 5-10 năm nữa vẫn còn giá trị?”
2. Theo đuổi giá trị lâu dài
Có thể là một kỹ năng, một project, một resume tốt, những mối quan hệ chất lượng, một cộng đồng tạo bởi những người thực sự ủng hộ bạn.
Đây đều là những kỹ năng có thể compound. Kỹ năng bạn học năm thứ nhất vẫn giúp bạn kiếm tiền ở năm thứ năm. Một mối quan hệ tốt có thể dẫn đến những cơ hội bạn chưa từng nghĩ tới. Kinh nghiệm càng tích lũy lâu, tiềm năng của bạn ngày càng nhiều, và bạn càng khó bị thay thế.
Nói đơn giản là: hãy chọn làm những gì mà năm sau bạn có thể tiếp tục ở vị trí cao hơn năm trước, chứ không phải bắt đầu lại từ đầu.
3. Cắt bỏ những thứ vô bổ
Không cần phải biến bản thân thành một cỗ máy làm việc 16 tiếng/ ngày, nhưng cũng cần để ý xem thời gian của mình đi đâu.
Chỉ cần 2 tiếng mỗi ngày doomscrolling, hóng phốt trên MXH hay những thứ tương tự thì một năm bạn đã mất hơn 700 tiếng. Đáng sợ nhất là phần lớn thời gian đó trôi qua 'nhẹ' đến mức bạn gần như không hề nhận ra.
Đi chơi, xem phim, chơi game chẳng có gì sai. Nhưng ít nhất hãy để những thứ đó là lựa chọn của bạn, chứ không phải mở điện thoại lên rồi 2 tiếng sau mới nhận ra mình vừa dùng thời gian sai mục đích.
4. Hiểu cách tiền vận hành
Chúng ta dành rất nhiều thời gian để học cách kiếm tiền nhưng đôi khi lại chẳng biết phải làm gì với nó sau khi kiếm được.
Không cần phải trở thành một chuyên gia tài chính, nhưng ít nhất những thứ như thu nhập, chi tiêu, nợ, lãi suất, thuế, đầu tư, compound interest hay risk profile thì bắt buộc phải hiểu.
Kiếm 50 triệu/tháng và tiêu hết 50 triệu rất khác so với kiếm 30 triệu/tháng nhưng biết cách giữ và phân bổ hiệu quả để tiền tiếp tục đẻ ra tiền.
5. Chơi với người giỏi
Môi trường ảnh hưởng đến tham vọng của một người nhiều hơn chúng ta tưởng.
Nếu xung quanh bạn ai cũng hài lòng với công việc, mức lương hiện tại và chẳng ai có ý định thử thêm cái mới, rất có thể bạn cũng sẽ thấy mình của hiện tại là đủ. Nhưng khi bắt đầu tiếp xúc với những người đã ở những cột mốc cao hơn, bạn sẽ bắt đầu tự hỏi: “Cùng là con người, tại sao họ làm được còn mình thì chưa?”
Chơi với người giỏi không có nghĩa là chỉ kết bạn với người giàu hay thành công để lợi dụng họ. Mà đơn giản là hãy ở gần những người như vậy để bạn tự muốn nâng tiêu chuẩn của mình lên.
6. Kỷ luật mỗi ngày
Phần lớn hành trình tạo ra những thứ giá trị đều rất mau chán. Ban đầu khi lao vào học một cái gì đó mới cũng rất vui. Tuần đầu tập gym thấy rất hào hứng. Khởi động một dự án mới với cái đầu đầy ý tưởng. Nhưng vài tháng sau, cảm giác đó khó còn nguyên vẹn.
Đây là lúc kỷ luật trở nên thực sự quan trọng. Không phải theo kiểu ngày nào cũng phải làm hì hục 12 tiếng. Mà đơn giản là ngay cả 1 tiếng cũng làm, miễn là mỗi ngày.
Vì một ngày như vậy chẳng thay đổi gì nhiều. Nhưng vài tháng như vậy thì có.
7. Nghĩ lớn hơn số đông
Nhiều khi giới hạn của bạn không phải là khả năng, mà là ngay từ đầu đã bắt đầu với mục tiêu quá nhỏ.
Nếu mục tiêu của bạn chỉ là “làm sao để Speaking từ 5.5 lên 7.0?”, rất có thể những gì bạn làm sẽ đều xoay quanh học nhiều từ hơn, làm nhiều đề hơn. Nhưng nếu đổi câu hỏi thành: “Làm sao để bất kể người đối diện hỏi gì, mình cũng có thể linh hoạt xoay xở bằng tiếng Anh và giữ cho cuộc hội thoại tự nhiên, không bị vạ miệng hay awkward?”, lúc này rõ ràng học thêm từ hay chuẩn bị thêm topic không đủ để giải quyết vấn đề nữa.
Tất nhiên nghĩ lớn không có nghĩa là tự nhiên sẽ làm được lớn. Nhưng nếu bắt đầu trong một cái hộp quá nhỏ, bạn sẽ không biết mình thực sự có thể đi được đến đâu.
8. Tư duy đòn bẩy
Đây có lẽ là nguyên tắc mình thích nhất.
Mỗi người chỉ có 24 tiếng/ngày. Nếu cách duy nhất để bạn kiếm thêm tiền là làm thêm việc, thì sớm muộn gì mức thu nhập của bạn cũng sẽ chạm trần, cho dù có là 100 hay 200 triệu/tháng.
Để thực sự giàu (wealthy, không phải rich), thì nguyên lý bắt buộc phải được ứng dụng là đòn bẩy (leverage).
Như IELTS Speaking, thay vì chuẩn bị 100 chủ đề riêng lẻ thì bạn học 1 framework áp dụng cho cả 100. Thay vì tự tay làm từng task, bạn xây dựng một hệ thống để tự động hóa nhiều task cùng lúc. Thay vì tiếp cận từng khách hàng, bạn viết nội dung để "chạm" một lúc hàng trăm người. Thay vì nai lưng kiếm thêm 10 đồng, bạn tận dụng đầu tư để 1 đồng cũng có thể tự tạo ra 10.
Tất nhiên để có được leverage ban đầu phải tốn cực kỳ nhiều thời gian, có thể gấp 5-10 lần bình thường. Nhưng đó là vì mục tiêu lâu dài của bạn không phải là làm nhiều giờ hơn, mà là làm sao để mỗi giờ bỏ ra ngày càng có giá trị hơn.
Thứ người trẻ có nhiều nhất
Nếu còn trẻ, có thể bạn chưa có nhiều tiền. Network chưa rộng. Kinh nghiệm cũng chẳng bằng ai.
Nhưng bạn có thời gian.
Và thời gian cực kỳ lợi hại khi nó được sử dụng đúng chỗ. Một skill có 10 năm để phát triển khác hoàn toàn một skill mới học 6 tháng. Một khoản tiền có 15 năm để compound cũng khác hoàn toàn một khoản tiền mới bắt đầu đầu tư.
Vậy nên thay vì chỉ nghĩ:
“Làm sao để kiếm thật nhiều tiền ngay bây giờ?”
hãy nghĩ:
“Mình đang làm gì hôm nay mà 10 năm nữa vẫn còn giá trị?”
Chẳng mấy chốc - bạn sẽ vô cùng giàu.